Mazerete Dayalı Atamalar Dışında 3+1 Personel İçin Fiili Çalışma Şartının Aranmadığı Diğer İstisnai Atama Halleri


3+1 statüsündeki personelin 4 yıllık zorunlu hizmet süresini beklemeden yer değiştirme talebinde bulunabileceği, ancak sağlık, aile birliği ve can güvenliği dışındaki mazeret atamaları da mevcuttur. Bu istisnai durumlar, personelin hayatındaki önemli değişimlere (vefat, boşanma, engellilik, eğitim) cevap vermek üzere tasarlanmıştır ve bunlarda da fiilen 2 yıl çalışma şartı aranmaz.[1, 2]
Bu haller, 3+1 personelin zorunlu hizmet kısıtlamasını aşmasına yardımcı olabilecek ve forum kullanıcılarının net cevap bulamadığı, bireysel hukuki çözümler sunan konuları içermektedir.

1. Engellilik Durumuna Bağlı Tayin (Süre Sınırlaması Yoktur)

Personelin kendisinin, eşinin, çocuklarının, annesinin, babasının veya yargı kararı ile vasi tayin edildiği kardeşlerinden birinin tam bağımlı engelli birey olduğunu resmi belgeyle kanıtlaması halinde, talep edilen yere atama yapılabilir.[3] Bu tayin türünün kritik özelliği, bir defaya mahsus sınırlamasına tabi olmamasıdır, yani mazeret devam ettiği sürece bu hak süreklilik arz eder.[3]

2. Boşanma ve Vefat Durumlarına Bağlı Tayinler

Hayat olaylarının yol açtığı bu durumlar, personelin hızla yeni bir düzen kurma ihtiyacına binaen süre kısıtlamalarını esnetmektedir:
• Vefat: Görev yapılan yere atandıktan sonra eşinin veya çocuğunun vefatından itibaren bir yıl içinde talep edilen yere atanma hakkı mevcuttur. Bu durumda 2 yıl fiilen çalışma şartı aranmaz.[3]
• Boşanma: Görev yapılan yere atandıktan sonra boşanma halinde, boşanma tarihinden itibaren üç ay içerisinde anne, baba, kardeş veya reşit çocuklarının ikamet ettiği İl'e veya D ve E hizmet grubu illerden birine bir defaya mahsus olmak üzere atanma hakkı tanınır.[3]
• Emeklilik: Eşinin zorunlu yer değiştirmeye tabi olarak görev yapmakta iken emekliye ayrılması halinde, emekliye ayrılmasından sonraki bir yıl içinde eşinin ikamet ettiği yere tayin talep edilebilir.[3]


3. Eğitim Mazeretine Bağlı Tayin (Örgün Lisans Düzeyinde Eğitim)

Sağlık Bakanlığı Yönetmeliği, personelin eğitim hakkını da atama süreçlerinde gözetmektedir:
• Şartlar: Personelin, Sağlıkla ilgili bir alanda ilk kez ve en az lisans düzeyinde veya hazırlık sınıfı hariç en az beş yıl ve üstü lisans düzeyinde örgün öğrenim gördüğünü belgelendirmesi gerekir.
• Atama Yeri ve Süresi: PDC'de (Personel Dağılım Cetveli) boşluk bulunması şartıyla, personel, öğrenim süresi ile sınırlı olmak kaydıyla öğrenim gördüğü yere, bir defaya mahsus atanabilir.[3]


4. Olağanüstü Durumlar ve Afetler Nedeniyle Atama

Deprem, su baskını, yangın gibi doğal afetler nedeniyle kendileri veya bakmakla yükümlü oldukları yakınları maddi ve manevi zarara uğrayan kişiler, afetin meydana geldiği tarihten itibaren altı ay içinde, bir defaya mahsus olmak üzere başka bölgelere atanma talebinde bulunabilirler. Bu, personelin görev yaptığı yerdeki personel ihtiyacına yönelik gerekli tedbirlerin alınması kaydıyla değerlendirilir.[1]

Özetle: 3+1 personelin 4 yıllık zorunlu hizmeti tamamlamadan yer değiştirebilmesi için sadece aile veya sağlık mazeretleri değil; engellilik, eğitim, vefat veya boşanma gibi mevzuatta açıkça tanımlanmış ve fiili çalışma süresi şartından muaf tutulmuş birçok farklı istisnai durum mevcuttur. Bu hakların kullanılması, başvuru sürelerinin (özellikle boşanmada 3 ay, vefatta 1 yıl, afette 6 ay) kaçırılmamasına bağlıdır