Bu başlık altında kendi Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) sürecimi, fon tercihlerimi, aylık bazda fon performans analizlerimi ve farklı sigorta şirketlerinin önerilerini paylaşacağım. Aynı zamanda bu konu, hem kendim için bir arşiv hem de bu alana ilgi duyanlar için bir rehber niteliğinde olacak. Katkılarınızı ve önerilerinizi memnuniyetle beklerim. Her ay BES fonlarımı ve performanslarını buradan güncelleyeceğim.

BES Nedir?

BES (Bireysel Emeklilik Sistemi), bireylerin aktif çalışma hayatları boyunca küçük birikimlerini uzun vadeli yatırımlarla değerlendirmelerini sağlayan, devlet destekli bir emeklilik sistemidir. Amaç, kişilerin emeklilik dönemlerinde ek gelir elde etmelerini sağlamaktır. Sisteme her katkı payı (ödeme) yatırıldığında, devlet de %30 oranında bir katkı sunar (bazı sınırlamalarla). Sistemde 10 yıl kalan ve 56 yaşını dolduran herkes BES’ten emekli olabilir.

.

🧭 BES’te Fonlar Nedir?
BES sisteminde yatırdığınız katkı payları, farklı yatırım araçlarına yönlendirilmiş emeklilik yatırım fonlarında (EYF) değerlendirilir. Bu fonlar; devlet tahvili, hisse senedi, döviz, altın, kira sertifikası gibi farklı varlıklardan oluşur. Her bir fonun risk seviyesi, yatırım tarzı ve getirisi farklıdır. Katılımcılar, risk tercihlerine göre bu fonlardan istediklerini seçebilir.

💹 BEFAS Nedir? Fonları Nasıldır?
BEFAS (Bireysel Emeklilik Fon Alım Satım Platformu), 2021 yılında devreye alınan bir sistemdir. Artık bir BES katılımcısı sadece kendi şirketinin değil, tüm şirketlerin emeklilik fonlarına yatırım yapabilir. Bu, yatırım seçeneklerini ciddi anlamda artıran bir yenilik olmuştur.

Örneğin; X şirketindesiniz ama Z şirketinin altın fonunu beğeniyorsunuz — BEFAS sayesinde bu fona yatırım yapabilirsiniz. Bu platform sayesinde fon performansı odaklı bir yatırım yaklaşımı daha mümkün hale gelmiştir.

🔐 OKS Nedir? OKS Fonları Ne İşe Yarar?
OKS (Otomatik Katılım Sistemi), çalışanların işverenleri aracılığıyla otomatik olarak BES'e dahil edildiği sistemdir. Zorunlu gibi gözükse de bireyler sisteme katıldıktan sonra 2 ay içinde cayma hakkına sahiptir. Caymayanlar için sistem devam eder.

OKS'deki fonlar genellikle daha sade yapıdadır. Çalışanın yaşına göre risk düzeyi otomatik ayarlanan yaşa dayalı fonlar kullanılır. Genç yaşta hisse senedi ağırlıklı, yaş ilerledikçe daha çok tahvil ve sabit getirili enstrümanlara yönelen bir yapıdadır.

OKS'de de fon değişikliği mümkündür ancak seçenekler sınırlıdır ve genellikle sistem tarafından yönlendirilir.



Konumuza gelir isek; BES sisteminde herkes fon değişikliğini kendi yapabiliyor yılda 12 kez fonlarınızı değiştirebilirsiniz. 

Benim amacım BES ile ilgili kendimi geliştirirken öğrendiklerimi buraya yazmak, sorularınıza cevap vermek veya cevap bulmak, kendi fonlarımı amatörce değiştirmeye çalışmak ve burada paylaşarak dinamik ve takip edilebilir kılmak.


Bunun yanında, BEFAS da bulunan fonları ıncelemek hangi tür fonlar var hangi dönem hangisine geçebiliriz vb bunları araştırmak ve özetleyerek sizinle de paylaşmak istiyorum.. 

Kendime ait birden fazla BES hesabım var, bunlardan birini seçip onun üzerinden fon değişikliği ve takibi yapacağım. 100 bin tl yi geçen bir yatırıma ulaştığından artık aktif yönetilmesi gerekiyor. Ayrıca BES lerimden birini de Turkiye sigorta otomatik kendisi yönetiyor bu bağlamda onlarla da yarış içinde olacağım.


Bu konuda bireysel emeklilik şirketlerinin aylık önerilerini de bizim düşüncelerimizle bağdaştırmaya ortak yol bulmaya calısacagım da.

Şimdi ilk olarak BEFAS fonlarına bakıp fonlarımızı seçelim, ben BEFAS da olan (BES sadece BEFAS fonlarına yatırım yapıyor) fon çeşitlerinden hepsine bakıp o çeşidin en iyi gördüğüm fonunu kenara almak istiyorum.

Mesela altın yatırımı yapmak istiyorsam bir tane altın fonum kenarda aklımda olsun ki, bu ay veya bu dönem altın gider dediğimde hiç bakmadan gidip o fonu alabileyim..

Mantık şu 10 çeşit fon varsa bizim kafamızda 10 adet fonumuz belli olmalı, sadece hangi dönem hangisinde olmamız gerektiğini anlasak yeter. Fonları açıp baktığınızda 250 küşür fon var, getiri sıraladığınız zaman diyelim hisse fonu 5 yılda en ıyı kazandırmıs olsun, biz hisse fonuna geçip yatarsak üüstüne evet 5 yıl sora gene en iyi kazandıran olmuş olabilir ama 1-2 yıl belki de yattı paramız veya yatacak. Bu bağlamda başka örnek vereyim;

Mesela borçlanma aracları fonu 5 yılda cok az kazandırmış olsun ama biz ona beş para etmez fon diyemeyiz, o fonunda bir dönem hızlı kazandırdığı olmuştur ve o dönemde biz o fonda olabilirmiyiz ona odaklanalım.

Yani çok getiren değil, dönemsel olarak doğru yerde olan olalım diye amaçlıyorum....



Gelelim ilk fon türümüz olan ALTIN fonuna;





Bu listede gördüğünüz üzere altın fonları var. BEnim en çok hoşuma giden CFA altın fonu , çok da bu kısmı incelemeye gerek duymadan altın yatırımı dusunur isem CFA listemde olacak yeterli diyorum geçiyorum ..


1- ALTIN - CFA

Devam edelim öncelikle , BEFAS fon türlerine komple bakalım seçeneklerimizi bilelim;

BEFAS da BES bireysel emeklilik için seçebileceğimiz fon türleri neler?

---

---

Altın fonu: Fon portföyünün en az %80’ini ulusal ve uluslararası borsalarda işlem gören altın ve diğer kıymetli madenler ile bunlara dayalı varlıklara yatıran fondur.

---

Borçlanma araçları fonu: 

Kamu Borçlanma Araçları Fonu Fon portföyünün en az %80’ini, kamu borçlanma araçlarının konu olduğu ters repoya ve devlet iç borçlanma senetlerine yatıran ve faiz geliri elde etmeyi hedefleyen fondur.

Özel Sektör Borçlanma Araçları Fonu Fon portföyünün en az %80’ini özel sektör borçlanma araçlarına yatıran ve faiz geliri elde etmeyi hedefleyen fondur.

Karma Borçlanma Araçları Fonu Her birinin değeri fon portföyünün %20’sinden az olmayacak şekilde, fon portföyünün en az %80’ini kamu borçlanma araçlarına ve özel sektör borçlanma araçlarına yatıran ve faiz geliri elde etmeyi hedefleyen fondur.

---

Değişken fon: katı bir sınırlaması olmayan, farklı varlık sınıflarına yatırım yapabilen fon türü. Portföy yöneticisinin piyasa beklentisine göre hisse, tahvil, altın veya döviz karışımını ayarlamasına olanak tanır. Risk seviyesi de fonun ağırlıklı tercihine göre değişir: bazen dengeli (tahvil + hisse), bazen daha agresif (yüksek hisse), bazen daha defansif (altın + tahvil).

Bu fondan oldukça çok var 128 adet ama performanslarını inceleyeceğiz.

---

Dış borçlanma araçları fonu: fonun portföyü ağırlıklı olarak Türkiye Cumhuriyeti’nin yurtdışında ihraç ettiği borçlanma senetlerinden (Eurobond’lardan) oluşur.

Eurobond nedir? Türkiye Hazine ve Maliye Bakanlığı, döviz (genelde USD veya EUR) cinsinden borçlanma yapmak için yurtdışında tahvil ihraç eder. Bunlara Eurobond denir.

Dövizde durmak isteyen ama aynı zamanda kupon faizi (faiz getirisi) kazanmak isteyenler için tercih ediliyor.

---

Endeks Fon Hisse Senedi Endeks Fonu, Tahvil Endeks Fonu, Sektör Endeks Fonu veya benzer fonlar olmak üzere, baz alınan ve Kurulca uygun görülen bir endeks kapsamındaki varlıklara, fon portföyünün en az %80’ini yatıran ve baz alınan endeks ile fonun birim pay değeri arasındaki korelasyon katsayısının en az 0,9 olmasını ve endeksteki artış kadar bir getiri elde etmeyi hedefleyen fondur.

---

Fon Sepeti Fonu Portföyünün en az %80’ini yatırım fonlarının ve borsa yatırım fonlarının katılma paylarına yatıran fondur.

---

Hisse Senedi Fonu Fon portföyünün en az %80’ini borsada işlem gören ortaklıkların paylarına yatıran ve sermaye kazancı elde etmeyi hedefleyen fondur.

---

Kamu Borçlanma Araçları Fonu Fon portföyünün en az %80’ini, kamu borçlanma araçlarının konu olduğu ters repoya ve devlet iç borçlanma senetlerine yatıran ve faiz geliri elde etmeyi hedefleyen fondur.

---

Kamu yabancı para cinsinden dış borçlanma araçları : dış borçlanma araçları yanı eurobondun sadece hazine malı olanı.

---

Karma Fon Her birinin değeri fon portföyünün %20’sinden az olmayacak şekilde, fon portföyünün en az %80’ini ortaklık paylarına ve borçlanma araçlarına veya kira sertifikalarına yatıran ve temettü, faiz ve kira sertifikası geliri elde etmeyi hedefleyen fondur.

---

Kira Sertifikası Fonu Fon portföyünün en az %80’ini kira sertifikalarına yatıran ve kira sertifikası geliri elde etmeyi hedefleyen fondur.

ÖZETLEYELİM

Altın Fonu → Fiziki altın ve altına dayalı yatırım araçlarına yönelir. Amaç, altının fiyat artışından ve enflasyona karşı koruyuculuğundan yararlanmaktır.

Borçlanma Araçları Fonu → Devlet tahvili, hazine bonosu gibi sabit getirili menkul kıymetlere yatırım yapar. Daha düşük risk, düzenli getiri isteyenler için uygundur.

Değişken Fon → Hisse, tahvil, altın, döviz gibi farklı varlıkları aynı potada toplayabilir. Portföy yöneticisi piyasa şartlarına göre ağırlıkları değiştirir.

Dış Borçlanma Araçları Fonu → Türkiye’nin yurtdışında çıkardığı Eurobond’lara, bazen yabancı devlet ve şirket tahvillerine yatırım yapar. Döviz cinsi olduğu için kur hareketlerinden etkilenir.

Endeks Fonu → BIST 30 veya BIST 100 gibi belirli bir borsa endeksini bire bir takip eder. Amaç, endeksle aynı getiriyi sağlamaktır.

Fon Sepeti Fonu → Başka yatırım fonlarına yatırım yapar. Tek fon alarak farklı fonlara dağılmış bir portföy elde etme imkânı verir.

Hisse Senedi Fonu → En az %80 hisse senedi bulundurur. Yüksek risk ama uzun vadede yüksek getiri potansiyeli vardır.

Kamu Borçlanma Araçları Fonu → Devletin TL cinsinden çıkardığı tahvil ve bonolara yatırım yapar. Görece güvenli ve sabit getirili bir seçenektir.

Kamu Yabancı Para Cinsinden Borçlanma Araçları Fonu → Türkiye’nin döviz cinsinden çıkardığı Eurobond’lara yatırım yapar. Döviz + faiz getirisi vardır, kur riskine açıktır.

Karma Fon → Hisse, tahvil, altın ve döviz gibi farklı varlık sınıflarını belirli oranlarla birleştirir. Dengeli risk–getiri arayanlara uygundur.

Kira Sertifikası Fonu → Faizsiz finans prensiplerine uygun olarak kira sertifikalarına (sukuk) yatırım yapar. Katılım esaslı, sabit getirili bir seçenektir.

🎯 Genel bakış:

Altın, dış borçlanma ve kamu yabancı para fonları → döviz/emtia etkisi taşıyan koruma amaçlı fonlar.

Borçlanma, kamu borçlanma, kira sertifikası fonları → sabit ve daha güvenli getirili araçlar.

Hisse, endeks, değişken, karma fonlar → daha riskli ama uzun vadede büyüme potansiyeli yüksek fonlar.

Şimdi amacımız fon türlerini anlamak çok sayıda fon var. Ve toplu şekilde baktığımızda x fonu y fonu cok kazandırmış keşke onda olsaydık keşke bunda olsaydık şeklinde yatırım yapamayız. Ayrıca bır fon 5 yılda cok ıyı kazandırmış olabilir bu önümüzdeki 5 yıl gene çok iyi kazandıracak demek olmaz. 

O bakımdan biz fonumuzu yöneteceksek hangi dönem hangi tür fonda olmalıyız öncelikle buna karar vermeliyiz. 

3-6-12 aylık dönemlerde fonlarımızı değiştirerek dinamik bir yönetim yapabiliriz. Bu yönetimi yaparken türler arasından fonlarımız belli olmalı biz artık hangi fonda olacağız değil hangi tür fonda olacağız bunu düşünmeliyiz.

Örneğin altında mı olmak istiyoruz 7 adet befas altın fonu var ise biz birinde olalım yeter, yani altın da olmak doğru ise hangi altın fonunda olduğumuz çok az fark edecektir. Gene de iyi yönetilenleri seçelim hazır olsun. 

Fon türlerine göre Geçebilecek fonlar ben 1 ve 2 diye 2 fon belirleyeceğim. Bazen bes şirketine göre bazı fonlara izin vermiyor çünkü. Geçerken ikisinden birine geçmek yeter. Bunu belirlerken son 5-3-1 yılda kendi türü fonlara göre daha yüksek getiri sağlayanı alırım ( bu bana göre iyi yönetiliyor demek) 

Şimdi fonlarımızı sıralayalım türlere göre;

BEFAS FONLARIM

ALTIN 

1- CFA
2- BNA

3- ALTIN KATILIM (FAİZ İÇERMEZ) AGA

---

BORÇLANMA ARAÇLARI (TAHVİL-BONO)

1- VES
2- GEK
3- FEA (özel sektör)

---

DEĞİŞKEN FON ( YNETİCİSİNE GÖRE HİSSE TAHVİL YABANCI HİSSE ALTIN DÖVİZ) 

1- NHN
2- FFC (teknoloji)
3- FJG
4- GHO

---

DIŞ BORÇLANMA (EUROBOND)

1- AVB
2- GHG
3- HED (kamu)

---

ENDEKS FONU

1- AEU (temettü endeksi)
2- ATE (iş bankası iştirakleri)
3- ALI ( koç iştirakleri)
4- SBA (sabancı iştirakleri)

---

FON SEPETİ FONU

1- ABE (sp 500 yabancı)
2- GFM (gümüş)
3- THE ( tarım ve gıda)

---

---

HİSSE SENEDİ FONU

1- HES (genel)
2- TBJ (teknoloji)
3- AGH (katılım)
4- HHB (bist 30 dışı)

---

---

KARMA FON

1- ALR

---

KIYMETLİ MADEN

1- KML ( altın, gümüş, platin)

---

KİRA SERTİFİKASI

1- THK

BES fonlarımı yönetirken; tahvil bono eurobond kira sertifikası vb ürünleri kullanmak istemiyorum. Ama yukarıdaki tablo hepsini içeriyor. Benim özetim olan yer ise benim kullanmak istediğim fonlar. Bunları detaylandıracağız takipte kalın

Bu sekılde maaşımın alım gucune göre tablo yaptım.

Her ne kadar altın ucup gitse övülse de kendimce bu oranlardan altın almak ıstemem en azından bes için.

BES fonlarında alım gücüme göre geri kalmışlardan düzenleme yapacağım. 

Bu tabloyu inceleyin çok işinize yarar.

BES fonlarımı bu tablo ışığında;

HES, ALI, AVB, SBA çok az NHN yapacağım gibi duruyor bir miktar grafik bakmakta yarar var . ELBETTE YTD